Bezoekadres

Koninginnelaan 16A
3762 DE Soest

Openingstijden

Maandag t/m vrijdag: 09.00 - 17.00 uur
Zaterdag: 10:00 - 13.00 (maart t/m mei)

Bezoek alleen mogelijk op afspraak

We hangen de vlag uit!

Door: Astrid Wiesenekker

Je hebt het vast al gehoord: reizen naar IJsland is weer mogelijk. Het is één van de veiligste bestemmingen ter wereld. Dus wij hangen de vlag uit! Maar hoe ziet de vlag van IJsland eruit? En wat is het verhaal achter het wapperende kruis? In deze blog lees je het allemaal.

Een stukje geschiedenis

De eerste kolonisten streken in 874 na Chr. op IJsland neer. Waarschijnlijk is er toen een banner of totem geplaatst om het nieuw veroverde gebied te markeren. In die tijd was dat de gewoonte bij Scandinavische clans.

IJsland werd later een deel van Denemarken en viel onder de Deense vlag.
De Deense avonturier, schrijver en visionair Jørgen Jørgensen verklaarde zichzelf in 1809 de heerser en beschermer van IJsland. Hij ontwierp de ‘Three Cod Flag’, met het idee dat de Denen, IJsland als basis voor de visserij zagen.

De IJslanders vonden deze vlag maar niets en binnen 2 maanden na het einde van de regeerperiode van Jørgen, die trouwens maar een paar weken duurde, werd de vlag met de 3 kabeljauwen al vervangen.

Three Cod Flag uit 1809

De roep om zelfstandigheid werd steeds groter, en daar hoort ook een eigen vlag bij. In 1874 kreeg IJsland zelfbeschikking binnen het Deense Koninkrijk. De eerste IJslandse vlag werd toen aangenomen, hierop is een valk te zien.

Falcon Flag uit 1874

Trots op een eigen vlag

Aan het eind van de 19e eeuw vond de dichter Einar Benediktsson dat een valk niet representatief voor IJsland was. Hij ontwierp een eigen vlag: de Hvíbláinn (wit-blauw).

Dit ontwerp werd door de IJslandse nationalisten tussen 1897 en 1915 gebruikt en deze vlag lijkt uiteindelijk ook op de huidige vlag. De IJslanders waren trots op hun eigen vlag. Maar tijdens de Olympische Spelen in 1912 in Stockholm verboden de Denen de IJslanders om onder hun eigen vlag uit te komen.

Toen de Hvítbláinn in 1913 werd verwijderd van een roeiboot door Deense mariniers, lieten de IJslanders het er niet bij zitten. Er verschenen uit protest honderden vlaggen op gebouwen in Reykjavík.

Hvíbláinn (wit-blauw) vlag uit 1897

17 juni 1944 – een historische datum

Uiteindelijk, na overleg, mocht de officiële IJslandse vlag toch ingevoerd worden. De blauw-witte vlag leek wel erg op de Griekse. Daardoor was het moeilijk te zien onder welke vlag een schip voer. Er werd door Matthías Þórðarson een rood kruis toegevoegd aan de vlag van IJsland zodat je de vlaggen kon onderscheiden van elkaar.

De koning van Denemarken gaf in 1915 toestemming aan IJsland om gebruik te maken van een vlag van hunzelf binnen de territoriale wateren van IJsland. Op 17 juni 1944 werd IJsland definitief onafhankelijk en op dezelfde dag werd de vlag officieel bevestigd. Waarbij de blauwe kleur iets donkerder werd.

Hoe ziet de vlag er nu uit?

Er zijn 2 versies van de IJslandse vlag: een civiele vlag, deze heeft een rechthoekig ontwerp, en een staatsvlag. Deze is gebaseerd op de civiele vlag maar heeft een zwaluwstaart. De civiele vlag wordt door burgers en niet-overheidsorganisaties gebruikt, de overheid gebruikt de staatsvlag met zwaluwstaart.

De presidentiële vlag met zwaluwstaart
De douane vlag met zwaluwstaart

De vlag lijkt wat de kleuren betreft op de Noorse vlag maar dan met de kleuren in de omgekeerde volgorde. Dat is geen toeval, want vóór de Deense overheersing had IJsland al historische banden met Noorwegen.

De huidige vlag heeft een diepblauwe achtergrondkleur met een Scandinavisch kruis, met als betekenis het christelijk geloof. Het kruis heeft een rode kleur met een witte omtrek. Het deel dat verticaal loopt van het kruis staat niet precies in het midden op de vlag maar is een beetje verplaatst naar de kant van de vlag waar die gehesen wordt. De vlag van IJsland heeft dezelfde vorm als die van de andere Scandinavische vlaggen zoals Finland, Noorwegen, Zweden en Denemarken.

Rood, wit en blauw?

Dat zijn inderdaad de 3 kleuren die je in de IJslandse vlag ziet. In 1991 zijn de kleuren vastgelegd in de Standaard Textiel kleurcodering: hemelsblauw, sneeuwwit en vuurrood. De kleuren zijn geïnspireerd op bergen en zee, sneeuw en ijs & lava en vulkanen die zo dominant aanwezig zijn op IJsland.

Wanneer wordt de vlag gehesen?

Volgens een wet uit 1991 moeten alle overheidsgebouwen de vlag hijsen op:

De premier kan elk jaar besluiten om deze lijst uit te breiden.

Volgens de IJslandse wet is het hijsen van de vlag een voorrecht en geen recht

En wist je dat:

De eigenaar van de vlag de vlaginstructies over het gebruik netjes moet volgen? En ervoor moet zorgen dat de vlag in prima staat is!

Als je de IJslandse vlag fysiek of mondeling niet respecteert, kan je een boete krijgen en zelfs een gevangenisstraf van maximaal 1 jaar.

In de wet staat dat de IJslandse vlag niet vóór 7 uur mag worden gehesen en dat deze na middernacht binnengehaald moet worden. Dus niet niet na zonsondergang.

Hvítbláinn, de wit-blauwe vlag is te zien in het National Museum of Iceland in Reykjavík.

Over Astrid Wiesenekker
'Groene' landen zijn al jaren mijn favoriete vakantiebestemmingen. Sinds 2011 zit ik dus helemaal op mijn plek bij IJsland Tours. Met mijn kennis en ervaring van IJsland en de Færøer, stel ik graag mooie reizen samen naar deze fantastische bestemmingen!

Alle blogs van Astrid