Bel mij terug

Vul je telefoonnummer in en wij bellen je zo snel mogelijk terug

Alleen mogelijk op maandag tot en met vrijdag tussen 9.00 en 17.00 uur

De 13 IJslandse Kerstmannen

De 13 IJslandse Kerstmannen

26 november 2018

Het verhaal van de 13 IJslandse Kerstmannen

De IJslandse kerstperiode is een intrigerende mengeling van religieuze gebruiken en traditionele folklore, beginnend op 23 december en eindigend op Driekoningen op 6 januari. Zoals veel landen, viert IJsland kerst vooral met goed eten en geschenken aan geliefden, maar in tegenstelling tot de meeste landen die één enkel kerstman / Kerstman karakter hebben, hebben IJslandse kinderen het geluk dat ze door 13 Yule Lads worden bezocht.

Vanaf relatief jonge leeftijd krijgen IJslandse kinderen het verhaal te horen van Grýla, de reuzin die in de IJslandse bergen leeft. Ze is een vreselijk personage, beschreven als deels trol en deels dier en de moeder van 13 jongens (de Yule Lads). Grýla woont in de bergen met haar derde man, haar dertien kinderen en een zwarte kat. Elke kerst komen Grýla en haar zonen uit de bergen: Grýla op zoek naar stoute kinderen om in haar ketel te koken en de jongens op zoek naar onheil.

Ze kan alleen kinderen meenemen die zich misdragen, maar degenen die zich bekeren moeten worden vrijgelaten. De oude IJslandse folklore stelt dat elke IJslander een nieuw kledingstuk moet ontvangen/dragen voor Kerstmis omdat ze anders in levensgevaar verkeren. Een enorme zwarte kat sluipt door IJsland op kerstavond en eet iedereen op die deze eenvoudige regel niet volgt. Deze onaangename kat is bekend als de kerstkat (Jólakötturinn).

IJslandse kinderen plaatsen elke avond in de 13 dagen voor Kerstmis een schoen in het slaapkamerraam. Elke nacht bezoekt een Yule Lad het kind en laat snoep en kleine geschenken of rottende aardappelen achter, afhankelijk van hoe dat bepaalde kind zich de vorige dag heeft gedragen. Elke Yule Lad heeft een specifieke eigenaardigheid en zal zich daarom op een bepaalde manier gedragen.

Het kerstfeest wordt in familiekring gevierd. Over het hele land begint men met het diner om 18.00 uur ’s avonds; dit gaat gepaard met een aankondiging op de radio dat het nu 18.00 uur is en dat iedereen smakelijk eten wordt toegewenst. Het kerstmenu bestaat meestal uit een rijstepap met rozijnen en kaneel waarin een boon verstopt zit; degene die deze vindt krijgt een extra cadeau. Het hoofdgerecht bestaat uit een groot stuk vlees, ham of hangikjöt (gerookt schapenvlees) vergezeld met, naar IJslandse normen, veel groenten en gekarameliseerde aardappelen. De groentesalades zijn met veel mayonaise klaargemaakt en de fruitsla is vergezeld van slagroom.

Hier volgt een kennismaking met de 13 Kerstmannen:

Stekkjastaur
(Schaapshoksluiper of ook wel Stijfbeen/Stijfpoot)
Arriveert 12 december en steelt de melk van de schapen in de schuur. Hij heeft houten benen en dat maakt het extra moeilijk. Hij vertrekt weer op 25 december.

 

 

Giljagaur
(Kloofsukkel/Ravijnrakker)
Arriveert 13 december en neemt hapjes van geschuimde melk in de koeienstal. Hij vertrekt weer op 26 december.

 

 

Stúfur
(Kleintje/Lilliputter)
Arriveert 14 december. Hij houdt van de verbrande resten in de pan. Hij vertrekt weer op 27 december.

 

 

 

Þvörusleikir
(Lepellikker)
Arriveert 15 december en zijn naam verklaart alles. Hij vertrekt weer op 28 december.

 

 

Pottasleikir
(Pottenlikker/pannenlikker)
Arriveert 16 december. Zijn functie lijkt me logisch. Hij vertrekt weer op 29 december.

 

 

Askasleikir
(Kommenlikker)
Arriveert 17 december; heeft net zoals de vorige drie een logische taak. Hij vertrekt weer op 30 december.

 

 

Hurðaskellir
(Deurensmijter)
Arriveert 18 december en gooit de deuren toe. Hij vertrekt weer op 31 december.

 

 

Skyrgámur
(Skýr-schrokker/vreter)
Arriveert 19 december en eet de skýr op (skýr is een soort yoghurt. Heel lekker! Hij vertrekt weer op 1 januari.

 

 

Bjúgnakrækir
(Worstensnaaier)
Arriveert 20 december. Eet de worsten op. Hij vertrekt weer op 2 januari.

 

 

Gluggagægir
(Ramengluurder)
Arriveert 21 december. Gluurt binnen in de huiskamers. Hij vertrekt weer op 3 januari.

 

 

Gáttaþefur
(Snuiver/Deursnuiver)
Arriveert 22 december en is te herkennen aan zijn lange neus. Hij vertrekt weer op 4 januari.

 

 

Ketkrókur
(Vleeshaak)
Arriveert 23 december: krijgt een deel van het kerstdiner. Hij vertrekt weer op 5 januari.

 

 

Kertasníkir
(Kaarsenbedelaar)
Arriveert 24 december. Heeft het ontwerp voor de talgkaarsen. Hij vertrekt weer op 6 januari.


Facebook Twitter Google+